«تاج محل» را به سیاه‌نمایی متهم کردند

به گزارش خبرگزاری مهر، نشست نقد و بررسی فيلم «تاج محل» كه اين روزها در گروه «هنر و تجربه» در حال اكران است، شامگاه یكشنبه پس از نمایش فيلم در سالن استاد ناصری خانه هنرمندان برگزار شد.

در ابتدای اين نشست كه با حضور شاهين امين منتقد، دانش اقباشاوی كارگردان، شهلا پرويز مرادی و علی مردانه بازيگر و جمعی از علاقه‌مندان برگزار می‌شد، امين با ذكر مقدمه‌ای درباره كليات فيلم، بحث را آغاز و گفت: با وجود اينكه «تاج محل» نقاط ضعف قابل بحثی دارد اما به نظرم به معنای واقعی كلمه شرافتمندانه است. به اين دليل كه فيلم به تعهدی كه از ابتدا به بيننده می‌دهد، تا انتها پايبند است.

وی ادامه داد: در این فيلم شاهد فضايی درباره شهری هستيم كه روزگاری يكی از مهم‌ترين و مدرن‌ترين شهرهای ايران بوده است و كارگردان آبادان امروز را با اغماض زیاد و بدون رياكاری و با مهربانی به تصویر می‌کشد. او اقليمی را انتخاب كرده  كه به فضا و آدم‌های آن در فيلم پايبند می‌ماند. به عبارت ديگر كارگردان و نويسنده به فرم و روايت پايبندند.

در ادامه اقباشاوی گفت: قبول دارم كه قصه كند شروع شده و اين نقطه ضعفی است كه سينمای ما به طور كلی درگير آن است، اما اشکال ما از آنجا بود که  تصور می‌كرديم تا بيست دقيقه ابتدایی، برخی سکانس‌های اولیه چنین قدرتی را داراست که تماشاگر را میخکوب کند و او هم می‌تواند تحمل كند تا نقطه عطف اصلی در قصه شروع شود. ما هم  در این حين می‌توانیم شخصيت‌ها را به او معرفی و بعد سر فرصت قصه اصلی را روایت کنیم.

وی ادامه داد: در افتتاحيه خصوصی فیلم که در سال ۹۱ برای عوامل برگزار شد، متوجه چنین اشکالی شدیم كه فيلم دیر شروع می شود. فيلمبرداری «تاج محل» در زمان مناسب انجام شد، اما از آن جا که پس توليد بسيار كوتاه و در مدت دوهفته صورت گرفت فرصت تدوين مجدد را نداشتيم. هنوز هم معتقدم جا دارد كه دقيقه ١٧ قصه اصلی و نقطه عطف گفته شود.

در این بین منتقد جلسه با اشاره به کم‌هزینه بودن فیلم «خسته نباشید» و «تاج محل» که هر دو به تهیه‌کنندگی رضا میرکریمی در سال ۹۱ ساخته شدند، تصریح کرد: در آن زمان قرار بر این بود که فیلم‌هایی در اقليم‌های مختلف ايران فيلمبرداری شود و این دو فیلم با وجود پرلوكيشن و پر بازيگر بودن در شهرهایی به غیر از تهران، با هزینه‌ای بسیار اندک و روی هم رفته معادل سرمایه ساخت يك فيلم سينمايی عادی به روی پرده رفتند.

اقباشاوی در بخش دیگری از صحبت‌های خود گفت: نسخه ديگری از فیلم داشتیم كه قصه تندتر از اين پيش می‌رفت اما متوجه شدیم که این ریتم تند نمی‌تواند با وجدان مخاطب ارتباط برقرار كند. از آنجا که می‌خواستيم قصه را روان تعريف كنيم، این ریتم را انتخاب کردیم تا پس از شروع قصه داستان روان پيش رود.

کارگردان فیلم «تاج محل» با تاکید بر این نکته که «هدفمان بر این بود که بيشتر به علت‌ها در داستان بپردازيم تا معلول‌ها» اشاره کوتاهی به کلیاتی درباره داستان فیلم و شخصیت اصلی آن کرد و بیان کرد: «حسین» خودش درباره «حمید» قضاوتی نمی‌کند و تحت تاثير فشار فضای حاکم به اين سمت سوق داده می‌شود. او تا انتهای داستان از ته دل موافق با شكايت نیست، اما خانواده او  به غير از خودش و همسرش، بسیار واقع‌گرايانه با این قضیه برخورد می‌كنند.

امین در ادامه توضیح داد: در ابتدای فيلم فصل جانداری را پیش از آغاز داستان می‌بينيم كه همان اخراج کارگران است. فضای خشن كارخانه و جامعه  به خوبی به تصویر کشیده شده است، اما اين فضا بسط داده نشده تا دلایل نهفته كار بد «حميد» که دزدی می‌کند، بيشتر مشخص شود. در شهری كه هنوز به رونق نرسيده است، بسياری از نهادها و سازمان‌هايش كار نمی‌كنند و بيكاری زياد است، اگر به اين دلايل بيشتر پرداخته می‌شد، كار حميد برايمان قابل لمس‌تر بود.

اقباشاوی در پاسخ به امین گفت: با وجود اینکه به این مسائل جامعه‌شناسانه در فیلم زیاد نپرداختیم، برخی افراد «تاج‌محل» را سياه‌نمايی و فیلمی دارای خشونت خواندند حتی  يكی از دلايل در تاخير اكران فيلم همين برداشت اشتباه بود. اما بالعکس من معتقدم فيلم به شدت مهربان است.

در بخش دیگری از این جلسه پرویزمرادی که نقش همسر «حسین» را در فیلم بازی می‌کند و خود یک آبادانی است، درباره فرهنگ به تصویر کشیده شده مردم آبادان در «تاج محل» بیان کرد: در فیلم  ساده‌زيستی «حسين» را می‌بینیم که نشات گرفته از فرهنگ آبادان و گرم بودن فضای حاکم بر روابط مردم این شهر است. این ساده بودن خصوصيات آبادانی‌هاست و معتقدم دانش در این فيلم، فرهنگ آبادان را به درستی تصوير می‌كشد.

وی ادامه داد: دانش خواهرزاده من است. وقتی او پیشنهاد بازی در اولین فیلم بلندش را به من داد، ابتدا تصور کردم شوخی می‌کند. اما به زودی متوجه شدم او در انتخاب من کاملا مصمم است و هیچ رودربایستی با من ندارد.

اقباشاوی در ادامه بیان کرد: مايه تاسف است كه در فیلم‌های سینما و تلویزیون شاهدیم که سبك زندگی ديكته شده‌ای را به ما القا می‌کنند. در این میان كسانی كه سبك زندگی‌شان به تصوير كشيده نمی‌شود، احساس كمبود می‌كنند و اعتماد به نفسشان گرفته می‌شود.

در ادامه علی مردانه که در این فیلم نقش «حمید» را ایفا می‌کند، با اشاره به سخت بودن نقشش در فیلم گفت: پیش از بازی در این فیلم  قرار بود «در آبادان برف نمی‌بارد» را با دانش اقباشاوی كار كنيم که به دلایلی  نشد. پس از پیشنهاد دانش به من برای بازی در این نقش ۱۰ روز به عنوان كارگر روزمزد در پالايشگاه نفت آبادان كار كردم. البته  من در دوران نوجوانی كارگريی هم كرده بودم و زياد بی‌تجربه نبودم، اما برای از بين بردن فاصله ترجیح دادم که از نزدیک این فضا و حس و حال را تجربه کنم.

این بازیگر سینما ادامه داد: قدمت دوستي من و دانش اقباشاوی به «عروس آتش» برمي‌گردد و من و او هميشه دنبال اين بوديم و دوست داشتیم که برای شهرمان آبادان و سینمایش کاری انجام دهیم. هرچند که اين فيلم آن‌طور كه بايد ديده نشد، اما معتقدم «تاج محل» اولين فيلم شهری آبادان بعد از جنگ است كه صرفا به مسئله‌ جنگ نمی‌پردازد.

اقباشاوی در ادامه بیان کرد: خدارا شكر می‌کنم كه فيلمسازی به اين شكل درباره آبادان به عنوان فضای شهری در سينمايمان باب شد و خوشبختانه امسال رضا ميركريمی، مانی حقيقی و پوريا آذربايجانی به سراغ این منطقه رفته و مشغول ساخت فيلم‌های شهری در آبادان هستند.

امین هم در پایان این جلسه ابراز تاسف کرد و گفت: بسیار ناراحتيم كه رسانه‌ها از جمله تلويزيون و سينما در مورد جنگ‌زدگی آبادان بسیار اجحاف كردند و ما هنرمندان و اصحاب رسانه نیز در طول این سال‌ها تصميم به فراموشی این امر گرفتیم.

تبلیغات

داغ ترین اخبار

تبلیغات

جدیدترین اخبار